15 januari: Publiekdomeindag en 25 jaar Wikipedia

[Roland Rotsaert]

Publiekdomeindag herinnert er aan dat elk jaar op 1 januari een grote hoeveelheid informatie vrij beschikbaar wordt, die voordien niet of moeilijk bereikbaar was wegens auteursrechten en andere juridische beperkingen.

Vandaag is ook de vijfentwintigste verjaardag van Wikipedia: op 15 januari 2001 werd het eerste Engelstalige Wikipedia-artikel gepubliceerd. Het eerste artikel in het Nederlands kwam er op 19 juni (met nu 2,2 miljoen artikelen); Esperanto volgde op 6 november (nu 380.000 artikelen).

De verjaardag wordt wereldwijd gevierd (in België met een reeks lezingen in de Koninklijke Bibliotheek,  https://www.pdday.org/events/european-public-domain-day-2026/). Of de media hieraan veel aandacht zullen besteden valt te betwijfelen, in een wereld met een eindeloze reeks aanslepende crisissen die maar niet opgelost geraken maar integendeel steeds meer uit de hand lopen. De Europese Unie is zowat de enige die een stabiliserende factor zou kunnen zijn, maar daar merk ik niets van, integendeel. ik kan alleen maar hopen dat er in de Europese Commissie en het Europese Parlement nog enkele personen zijn die zich af en toe afvragen of wat ze nu doen (of niet doen) eigenlijk nog in overeenstemming is met de ideeën van de pioniers van rond 1950…

Op https://eo.wikipedia.org/wiki/ĝermolisto_de_belgaj_esperantistoj staat een lijst van personen die in de vorige eeuw verdienstelijke prestaties voor de Esperantobeweging geleverd hebben, maar over wie te weinig geweten is om er een volwaardig Wikipedia-artikel aan te wijden. Tot voor enkele jaren stonden daar maar enkele tientallen namen op, maar in 2025 kwam er een forse aanvulling, dankzij een Braziliaanse en een Duitse esperantist. Dat is natuurlijk een prachtig voorbeeld van wat met Esperanto, Wikipedia en Internet tegenwoordig kan gerealiseerd worden, maar toch… Waar blijven de Vlaamse/Belgische esperantisten en wikipedianen? Wie slaagt er in die twee groepen, die nu allebei wat uitgeblust lijken te zijn, samen te brengen? Zij zouden veel van elkaar kunnen leren!

Roland Rotsaert